چرا آمریکا فقط دو حزب دارد؟ دوورژه، دوقطبی‌شدن و نقش رسانه‌ها

سؤال طبیعی این است: اگر مردم از دو حزب ناراضی‌اند، چرا حزب سوم نمی‌آید؟ جواب کوتاهش در قواعد بازی است، نه لزوماً در اشتیاق مردم.

قانون دوورژه

موریس دوورژه، جامعه‌شناس سیاسی فرانسوی، در دهه‌ی ۱۹۵۰ مشاهده کرد که نظام‌هایی با حوزه‌های تک‌نماینده و برنده‌ی اول (مثل آمریکا و بریتانیا) گرایش دارند به دو حزب بزرگ. دو سازوکار این گرایش را توضیح می‌دهند: سازوکار مکانیکی (حزب سوم حتی با ۱۵ درصد رأی در سراسر کشور کرسی نمی‌برد) و سازوکار روانی (رأی‌دهنده نمی‌خواهد رأیش هدر برود و استراتژیک به «بدِ کمتر» رأی می‌دهد). این یک گرایش است نه قانون فیزیک؛ کانادا و بریتانیا با همان قاعده، احزاب سوم قابل توجهی دارند.

عوامل آمریکایی هم به آن اضافه می‌شود: ثبت نام نامزد در برگه‌ی رأی ایالت‌ها شرط امضاهای زیاد دارد، قوانین کمک مالی و مناظره‌ها معمولاً به نفع دو حزب است، و کالج الکترال هم همین منطق را در سطح ریاست‌جمهوری تکرار می‌کند. اگر یکی از احزاب سوم ایده‌ی جذابی مطرح کند، یکی از دو حزب اصلی معمولاً آن را جذب می‌کند.

دوقطبی‌شدن؛ چقدر واقعی است؟

مرکز تحقیقات پیو سال‌هاست نشان می‌دهد فاصله‌ی ایدئولوژیک میانگین دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان از دهه‌ی ۱۹۹۰ به بعد بیشتر شده و تعداد افرادی که حزب مقابل را «تهدیدی برای کشور» می‌دانند افزایش یافته است. نظریه‌پردازان از «قطبی‌شدن عاطفی» حرف می‌زنند، یعنی نفرت از طرف مقابل که فراتر از اختلاف سیاست‌هاست. دو عامل ساختاری هم کمک می‌کنند: «طبقه‌بندی بزرگ» (همسایه‌های شبیه هم) و پرایمری‌ها، که نمایندگان را به جلب نظر هسته‌ی سخت حزبی وامی‌دارد.

رسانه و پلتفرم‌ها

درباره‌ی نقش رسانه باید دقیق بود. نظر رایج این است که الگوریتم‌ها محتوای خشم‌آلود را پاداش می‌دهند و رأی‌دهندگان را در «اتاق پژواک» می‌بندند. شواهد پژوهشی اما ترکیبی است. مثلاً مجموعه‌ی مطالعات ۲۰۲۰ فیس‌بوک-اینستاگرام که در نشریات Science و Nature چاپ شد، دریافت وقتی الگوریتم‌ها را در دوره‌ی چندماهه تغییر دادند، تغییر قابل‌توجهی در قطبی‌شدن نگرش‌ها دیده نشد. پس دو چیز می‌تواند هم‌زمان درست باشد: پلتفرم‌ها محتوای تند را برجسته می‌کنند، و اثر علّی آنها بر نگرش‌ها شاید کوچک‌تر از تصور عمومی باشد. شبکه‌های کابلی با سوگیری آشکار، تقسیم رسانه‌ای و «واقعیت‌های متفاوت» عامل‌های دیگرند.

قطبی‌شدن و استیضاح

یک پیامد مهم در کارکرد نهادها دیده می‌شود. استیضاح در مجلس نمایندگان با اکثریت ساده ممکن است، ولی محکومیت در سنا به دو سوم آرا نیاز دارد. در محیطی که اعضای هر حزب به‌شدت وفادارند، رسیدن به ۶۷ رأی علیه رئیس‌جمهور از همان حزب بسیار بعید است. این به معنی «کارکرد ندادن» استیضاح نیست، چون نتیجه‌ی ثانویه (افکار عمومی، ثبت تاریخی) را هم دارد، ولی عملاً ابزار برکناری را ضعیف کرده است.

ارزیابی

بعضی تحلیل‌گران اصلاح قواعد را راه‌حل می‌دانند (رأی رتبه‌ای، پرایمری مشترک، حوزه‌های چندنماینده). بعضی‌ها معتقدند مشکل فرهنگی است و قواعد به‌تنهایی کمک نمی‌کند. شواهد آزمایش‌های ایالتی مثل آلاسکا (با پرایمری مشترک و رأی رتبه‌ای) هنوز مبهم است.