فدرالیسم آمریکایی؛ ایالت و دولت مرکزی چه کاری میکنند و مالیاتها چطور تقسیم میشوند؟
تقسیم قدرت میان واشنگتن و ۵۰ ایالت، اصل برتری قانون فدرال، سه لایهی مالیات، مزایا و چالشهای این ساختار با مثالهای واقعی.
آمریکا از نظر ساختار شبیه یک کشور نیست که ۵۰ استان داشته باشد. ایالتها قبل از دولت فدرال وجود داشتند و قدرتشان از قبل از قانون اساسی سرچشمه میگیرد. برای همین، بخش بزرگی از زندگی روزمرهی آمریکاییها را قوانین ایالتی تعیین میکند.
تقسیم اختیار
قانون اساسی فهرست مشخصی از اختیارات دولت فدرال (مادهی ۱، بخش ۸) دارد: ضرب پول، دفاع، سیاست خارجی، تنظیم تجارت بینایالتی و بینالمللی، اعلام جنگ. متمم دهم میگوید اختیارات تفویضنشده به ایالتها یا مردم تعلق دارد. در عمل، ایالتها آموزش و پرورش، رانندگی، ازدواج و طلاق، صدور مجوز کسبوکار، قانون مالکیت و بیشتر حقوق جزای عادی را اداره میکنند. بعضی اختیارات هم مشترک است: مالیاتگیری، تأسیس دادگاه و استقراض.
مرز این دو اغلب مبهم است. «بند تجارت» قانون اساسی در طول زمان وسیع تفسیر شد و دولت فدرال را وارد حوزههایی کرد که ظاهراً محلی بود. مثلاً در پروندهی Gonzales v. Raich (۲۰۰۵) دیوان عالی تأیید کرد که دولت فدرال حتی ماریجوانای پزشکی کشتشده در یک ایالت را هم میتواند ممنوع کند، حتی اگر قانون ایالتی آن را مجاز بداند.
اصل برتری
طبق مادهی ۶ قانون اساسی، قانون اساسی و قوانین فدرال «قانون عالی کشور» هستند. اگر قانون ایالتی با قانون فدرال تضاد مستقیم داشته باشد، قانون فدرال برتری دارد. اما دولت فدرال نمیتواند ایالتها را وادار به اجرای سیاستهای خود کند (اصل «ضد فرماندهی»، پروندهی Printz v. United States). ایالتها اجازه دارند حمایتهای بیشتری از حداقل فدرال ارائه دهند ولی نه کمتر. نمونه: حداقل دستمزد فدرال ۷.۲۵ دلار در ساعت است؛ کالیفرنیا حدود ۱۶ تا ۱۷ دلار در ساعت دارد.
سه لایه مالیات
- فدرال: سازمان IRS مالیات بر درآمد تصاعدی (نرخهای ۱۰ تا ۳۷ درصد)، مالیات حقوق (برای تأمین اجتماعی و مدیکر) و مالیات شرکتها را جمع میکند. هزینهها: دفاع، بیمههای اجتماعی، بدهی فدرال.
- ایالتی: مالیات بر درآمد (در بیشتر ایالتها)، مالیات بر فروش و عوارض. هزینهها: دانشگاهها و مدارس دولتی، جادهها، پلیس ایالتی و بخش بزرگی از برنامهی درمانی مدیکید.
- محلی: مالیات بر املاک برای مدارس، آتشنشانی، کتابخانه و پسماند.
نه ایالت مالیات بر درآمد عمومی ندارند: آلاسکا، فلوریدا، نوادا، نیوهمپشایر، داکوتای جنوبی، تنسی، تگزاس، واشنگتن و وایومینگ (با تفاوتهایی؛ واشنگتن مثلاً مالیات بر سود سرمایه دارد). این ایالتها معمولاً از مالیات فروش یا ملک بالاتر یا درآمد منابع طبیعی جبران میکنند.
مزایا
- آزمایشگاه دموکراسی: عبارتی از قاضی لوئیس برندیس (۱۹۳۲) که میگفت ایالتها میتوانند سیاستها را در مقیاس کوچک و با هزینهی کم بیازمایند. نمونهی مشهور: برنامهی بیمهی درمانی ماساچوست قبل از قانون اوباماکر.
- تناسب با شرایط محلی: نیازهای نیویورک با آلاسکا فرق دارد.
- پراکندگی قدرت: هیچ حزبی نمیتواند همهچیز را یکجا کنترل کند.
چالشها
- نابرابری حقوقی و خدماتی: کیفیت مدارس، پوشش درمانی، دسترسی به سقط جنین و حتی حق رأی به محل زندگی وابسته است. بعد از رأی Dobbs (۲۰۲۲) که سقط جنین را به ایالتها برگرداند، این تفاوت شدیدتر شد.
- تضاد قوانین: مهاجرت، مواد مخدر، محیط زیست. بسیاری از دعاوی بزرگ بر سر همین تضاد شکل میگیرند.
- هماهنگی در بحران: همهگیری کووید نشان داد که تصمیمگیری پراکنده در شرایط اضطراری میتواند کارایی را کم کند.
- رقابت به سمت پایین: ایالتها برای جذب شرکتها استانداردهای مالیاتی یا زیستمحیطی را کاهش میدهند، هرچند میزان این پدیده در پژوهشها محل بحث است.